Haptonomie

Haptonomie is de leer van het voelen. In de 60-er jaren is het belang van gevoel en affectiviteit herontdekt en verder ontwikkeld door Frans Veldman, leraar lichamelijke opvoeding. In die tijd werd de mens in de medische wetenschap maar ook in de industrie steeds meer bekeken en behandeld als een (meer of minder goed ge-oliede) machine: maakbaar en repareerbaar, in plaats van als een voelend ingesteld wezen met emoties en gevoelens.

Ook nu ligt -samenhangend met de ontwikkeling van de techniek- het accent in onze cultuur op het ontwikkelen van de verstandelijke vermogens en raakt het voelen ondergewaardeerd. Door een druk bestaan of als gevolg van nare gebeurtenissen wordt gevoel vaak verdrongen of gedomineerd door het verstand. De mens is echter een voelend wezen. Als baby en als kind verkennen we met onze tastzin (hapsis in het Grieks) de wereld, maken we ons de wereld eigen en vinden we onze plaats in die wereld. Ook het aangeraakt worden is belangrijk voor de ontwikkeling van een kind, zelfs van levensbelang. Alles wat je in je leven meemaakt is als herinnering vastgelegd, maar ook als gevoelde kennis opgeslagen in het lichaam. Zoals muziek herinneringen en gevoelens kan oproepen, gebeurt dat ook bij aanraking of een sfeer voelen. Daarmee wordt een situatie ingeschat. Het vanzelfsprekend aanraken en aangeraakt worden, het al voelend de wereld verkennen, gaat verloren met het volwassen worden.

Door meer waarde te hechten aan verstandelijke vermogens en rationaliteit gebruiken wij onze zintuigen, waaronder de tastzin, steeds minder op een open en ontdekkende manier. Voelen, gevoelens en emoties raken ondergesneeuwd en ondergewaardeerd. Door deze disbalans kun je op een gegeven moment in de knoop raken met jezelf en in relaties. Er kunnen problemen ontstaan van lichamelijke en/of psychische aard, of vage gevoelens van bijvoorbeeld onvrede.

Met de haptonomie basis-opleiding (2 jaar, bv aan de Academie voor haptonomie te Doorn)) kan de kennis van het voelen toegepast worden binnen het eigen beroep zoals fysiotherapie of maatschappelijk werk, en heet dan fysiotherapie op haptonomische basis. Na de vervolgopleiding haptotherapie (4jaar) past de haptotherapeut deze kennis toe als een op zich staande therapie. Een therapie die ligt tussen lichaamsgerichte therapie en psychotherapie in. De beroepsvereniging Vereniging van Haptotherapeuten VVH houdt zich bezig met verdere (ook wetenschappelijke) ontwikkeling van het vak.

Therapie en coaching zijn op basis van haptotherapie.

Eclectisch werken

Binnen therapie en coaching maak ik tevens gebruik van:

• Het methodisch werken met de transcendente (de persoonlijkheid overstijgende) functie van lichaamstaal en intonatie.
  Als je iets vertelt, druk je je uit in woorden, maar vooral (onbewust) in lichaamstaal en intonatie (het timbre en de toon van je stem). Je lichaamstaal bestaat uit gebaren, bewegingen, houdingen. Aan deze bewegingen is te zien met welke bezieling je spreekt. En aan je stem is dit te horen. Bijvoorbeeld spreken over een probleem uit zich in kleine, wat geremd uitziende bewegingen. Het vrij en bezield spreken over je droomwens uit zich in ruime bewegingen, als het ware van binnen uit. Door stil te staan bij deze gebaren, bewegingen en houdingen, door ze opnieuw te beleven, kun je tijdens het bewegingstraject je bewust worden van deze bezieling en van de beperking van je bezieling. Met invoelende begeleiding kun je veranderingen in je bewegingsvrijheid aanbrengen om je bezieling weer te vinden en daarmee de richting van de oplossing van je probleem.

• Opstellingen in één-op-één situaties.
  Tijdens de behandeling kan blijken dat het gezin waar je uit komt (het familiesysteem) of de organisatie waar je werkt, een grote rol speelt. In dat geval kunnen we ter verheldering van het probleem een (deel)opstelling maken met voorwerpen op tafel (of  vlakken in de ruimte) of mijzelf als plaatsvervanger(s) van bijvoorbeeld de familie cq. een familielid, collega of eigenschap. Onderliggende krachten en verstrikkingen kunnen dan aan het licht komen. Door verandering van de posities in de opstelling, erkenning van de nieuwe positie en zinnen die de ziel raken kunnen de verstrikkingen ontbonden worden en kan de (liefdes)energie weer gaan stromen.

• Neurolinguïstisch programmeren (NLP).
  Door de technieken van het NLP krijg je inzicht in de communicatie met jezelf en met anderen. Je wordt je bewust van denkpatronen en overtuigingen van jezelf en die van anderen. Door contact te maken met de in je onbewuste opgeslagen informatie, kan naar oplossingen gezocht worden om deze (beperkende) patronen te veranderen.

• Meditatietechnieken.
  Meditatie veroorzaakt een diepe ontspanning. Een staat van zijn, waarin je door de stilte in contact kunt komen met je innerlijke zelf. Je wordt je meer bewust van je zelf.
  Voorbeelden zijn lichaamsbewustwording, ademtechnieken en technieken uit de Zen meditatie.