Haptonomie

Haptonomie is de leer van het voelen. In de 60-er jaren is het belang van gevoel en affectiviteit herontdekt en verder ontwikkeld door Frans Veldman, leraar lichamelijke opvoeding. In die tijd werd de mens in de medische wetenschap maar ook in de industrie steeds meer bekeken en behandeld als een (meer of minder goed ge-oliede) machine: maakbaar en repareerbaar, in plaats van als een voelend ingesteld wezen met emoties en gevoelens.
 
Ook nu ligt -samenhangend met de ontwikkeling van de techniek- het accent in onze cultuur op het ontwikkelen van de verstandelijke vermogens en raakt het voelen ondergewaardeerd. Door een druk bestaan of als gevolg van nare gebeurtenissen wordt gevoel vaak verdrongen of gedomineerd door het verstand. De mens is echter een voelend wezen. Als baby en als kind verkennen we met onze tastzin (hapsis in het Grieks) de wereld, maken we ons de wereld eigen en vinden we onze plaats in die wereld. Ook het aangeraakt worden is belangrijk voor de ontwikkeling van een kind, zelfs van levensbelang. Alles wat je in je leven meemaakt is als herinnering vastgelegd, maar ook als gevoelde kennis opgeslagen in het lichaam. Zoals muziek herinneringen en gevoelens kan oproepen, gebeurt dat ook bij aanraking of een sfeer voelen. Daarmee wordt een situatie ingeschat. Het vanzelfsprekend aanraken en aangeraakt worden, het al voelend de wereld verkennen, gaat verloren met het volwassen worden.
 
Door meer waarde te hechten aan verstandelijke vermogens en rationaliteit gebruiken wij onze zintuigen, waaronder de tastzin, steeds minder op een open en ontdekkende manier. Voelen, gevoelens en emoties raken ondergesneeuwd en ondergewaardeerd. Door deze disbalans kun je op een gegeven moment in de knoop raken met jezelf en in relaties. Er kunnen problemen ontstaan van lichamelijke en/of psychische aard, of vage gevoelens van bijvoorbeeld onvrede.

De opleiding

Na de haptonomie basis-opleiding (2 jaar) kan de kennis van het voelen toegepast worden binnen het eigen beroep zoals fysiotherapie of maatschappelijk werk, en heet dan fysiotherapie op haptonomische basis. Na de vervolgopleiding haptotherapie (4jaar) past de haptotherapeut deze kennis toe als een op zich staande therapie. Een therapie die ligt tussen lichaamsgerichte therapie en psychotherapie in. De beroepsvereniging Vereniging van Haptotherapeuten VVH houdt zich bezig met verdere (ook wetenschappelijke) ontwikkeling van het vak.

Therapie en coaching zijn op basis van haptotherapie.